linux
Sun 9 March 2008, 01:04 pm GMT +0200
Kota linux'da kullanıcıların belli bir miktardan daha fazla disk alanı kullanmamaları için geliştirilmiş bir sistemdir. Bu sistem sayesinde sistemdeki kullanıcıların ne kadar disk alanı kullandıkları kontrol edilebilir.
Kota sistemi ile kullanıcıların sadece kendi dosyalari değil buna bağlı olarak da sendmail gibi e-posta sunucuları üzerinde tutulan e-posta hesaplari için de bir sınırlama getirilebilir.
Sistemdeki kota desteği çekirdek (kernel) tarafından verilmektedir. Yani kotanın kullanılabilmesi için öncelikle çekirdekteki kota desteğinin aktif hale getirilmesi gerekiyor. Bunun için de çekirdek yapılandırma bölümünde "File systems" altından "Quota support" seçeneğinin seçili olması gerekmektedir. Eğer kullandığınız çekirdek doğrudan sistem ile gelen çekirdeği kullanıyorsanız büyük ihtimalle sisteminiz kota desteğine sahiptir.
Eğer sisteminizde kota desteği varsa o zaman ilk olarak /etc/fstab dosyasında küçük değişiklikler yapmanız gerekiyor. Bu değişiklikle hangi disk bölumlerinde kotayı aktif hale getireceğinizi sisteme belirteceksiniz.
Eğer /home dizininiz bir disk bölümüne bağlı ise ve kullanıcıların HOME dizinleri /home altındaysa o zaman
/etc/fstab dosyasında şu değişikliği yapmalısınız:
/dev/hda3 /home ext3 defaults 1 1
satırını şu şekilde değiştirin:
/dev/hda3 /home ext3 defaults,usrquota,grpquota 1 1
Böylece /home dizinin bağlı olduğu disk bölümündeki kullanıcılara kota koyabileceksiniz.
Sonra makineyi yeniden başlatarak bu dizinlerin kotayı kullanacak şekilde mount edilmesini sağlayın. Eger
/home dizininde kotayı açacaksanız o zaman aquota.user ve aquota.group dosyaları oluşturmalısınız.
touch /home/aquota.user
touch /home/aquota.group
Bundan sonra da sistemin kullanıcı kotalarını kontrol etmesini sağlamalıyız:
quotacheck -avugm
Hemen arkasından kullanıcı kotalarını açacağız.
quotaon -avugm
Kullanıcı kotalarını belirlemek için şu komut kullanılır:
edquota kullanici_adi
Bu komut verildikten sonra şu şekilde bir ekran karşınıza gelecektir:
Disk quotas for user deneme (uid 503):
Filesystem blocks soft hard inodes soft hard
/dev/hda3 4 0 0 0 0 0
Burada görüldüğü gibi iki tür kota vardır: Blok yani disk boyutu ile ilgili kota ve diskteki "inode" sayısı ile ilgili kota. Biz burada kullanıcının kullanacağı disk boyutunu kısıtlayacağız. Ayrıca kota belirtilirken soft ve hard olmak üzere iki tür kota belirlenir. Burada hard ile kullanıcının kullanabileceği en fazla dosya boyutunu KB olarak belirtiyoruz. Fakat hard quota 7 gün içerisinde soft kota boyutunun altına indirilmelidir.
Biz kullanıcıya 15000 KB'lik soft ve 20000 KB'lik bir hard quota belirleyeceğiz.
Disk quotas for user deneme (uid 503):
Filesystem blocks soft hard inodes soft hard
/dev/hda3 4 15000 20000 0 0 0
Bunu kaydedip çıktığımızda ise kullanıcının kotasını belirlemiş oluruz. Bu arada kota belirlenirken gelen ekranda vi editörü kullanılır. Yani siz "edquota kullanici" komutunu verdiğinizde kota dosyası vi editörü ile açılır. Sizin bu dosyalarda değişiklik yapabilmeniz için vi editörü hakkında az da olsa bilgi sahibi olmanız gerekmektedir.
Bütün kullanıcıların kota durumlarını görmek için ise şu komut kullanılır:
repquota -a
Bu komuttan sonra şu şekilde bir çıktı ile karşılaşacaksınız:
*** Report for user quotas on device /dev/hda3
Block grace time: 7days; Inode grace time: 7days
Block limits File limits
User used soft hard grace used soft hard grace
----------------------------------------------------------------------
root -- 36 0 0 4 0 0
deneme -- 4 15000 20000 8 0 0
Görüldüğü gibi kullanıcının kotasını belirlemiş olduk. Eger soft ve hard quota bolumu 0 olarak kalırsa kullanıcı sınırsız kotaya sahiptir demektir.
Eğer açılan bütün kullanıcıların ayni kotaya sahip olması isteniyorsa o zaman edquota'nın -p parametresi kullanılabilir.
edquota -p kullanici1 kullanici2
komutu verildiğinde kullanıcı1'in kota bilgileri kullanıcı2'ye kopyalanır
Odin beye yazısından dolayı teşekkür ederiz. "www.acikkaynak.biz"
Kota sistemi ile kullanıcıların sadece kendi dosyalari değil buna bağlı olarak da sendmail gibi e-posta sunucuları üzerinde tutulan e-posta hesaplari için de bir sınırlama getirilebilir.
Sistemdeki kota desteği çekirdek (kernel) tarafından verilmektedir. Yani kotanın kullanılabilmesi için öncelikle çekirdekteki kota desteğinin aktif hale getirilmesi gerekiyor. Bunun için de çekirdek yapılandırma bölümünde "File systems" altından "Quota support" seçeneğinin seçili olması gerekmektedir. Eğer kullandığınız çekirdek doğrudan sistem ile gelen çekirdeği kullanıyorsanız büyük ihtimalle sisteminiz kota desteğine sahiptir.
Eğer sisteminizde kota desteği varsa o zaman ilk olarak /etc/fstab dosyasında küçük değişiklikler yapmanız gerekiyor. Bu değişiklikle hangi disk bölumlerinde kotayı aktif hale getireceğinizi sisteme belirteceksiniz.
Eğer /home dizininiz bir disk bölümüne bağlı ise ve kullanıcıların HOME dizinleri /home altındaysa o zaman
/etc/fstab dosyasında şu değişikliği yapmalısınız:
/dev/hda3 /home ext3 defaults 1 1
satırını şu şekilde değiştirin:
/dev/hda3 /home ext3 defaults,usrquota,grpquota 1 1
Böylece /home dizinin bağlı olduğu disk bölümündeki kullanıcılara kota koyabileceksiniz.
Sonra makineyi yeniden başlatarak bu dizinlerin kotayı kullanacak şekilde mount edilmesini sağlayın. Eger
/home dizininde kotayı açacaksanız o zaman aquota.user ve aquota.group dosyaları oluşturmalısınız.
touch /home/aquota.user
touch /home/aquota.group
Bundan sonra da sistemin kullanıcı kotalarını kontrol etmesini sağlamalıyız:
quotacheck -avugm
Hemen arkasından kullanıcı kotalarını açacağız.
quotaon -avugm
Kullanıcı kotalarını belirlemek için şu komut kullanılır:
edquota kullanici_adi
Bu komut verildikten sonra şu şekilde bir ekran karşınıza gelecektir:
Disk quotas for user deneme (uid 503):
Filesystem blocks soft hard inodes soft hard
/dev/hda3 4 0 0 0 0 0
Burada görüldüğü gibi iki tür kota vardır: Blok yani disk boyutu ile ilgili kota ve diskteki "inode" sayısı ile ilgili kota. Biz burada kullanıcının kullanacağı disk boyutunu kısıtlayacağız. Ayrıca kota belirtilirken soft ve hard olmak üzere iki tür kota belirlenir. Burada hard ile kullanıcının kullanabileceği en fazla dosya boyutunu KB olarak belirtiyoruz. Fakat hard quota 7 gün içerisinde soft kota boyutunun altına indirilmelidir.
Biz kullanıcıya 15000 KB'lik soft ve 20000 KB'lik bir hard quota belirleyeceğiz.
Disk quotas for user deneme (uid 503):
Filesystem blocks soft hard inodes soft hard
/dev/hda3 4 15000 20000 0 0 0
Bunu kaydedip çıktığımızda ise kullanıcının kotasını belirlemiş oluruz. Bu arada kota belirlenirken gelen ekranda vi editörü kullanılır. Yani siz "edquota kullanici" komutunu verdiğinizde kota dosyası vi editörü ile açılır. Sizin bu dosyalarda değişiklik yapabilmeniz için vi editörü hakkında az da olsa bilgi sahibi olmanız gerekmektedir.
Bütün kullanıcıların kota durumlarını görmek için ise şu komut kullanılır:
repquota -a
Bu komuttan sonra şu şekilde bir çıktı ile karşılaşacaksınız:
*** Report for user quotas on device /dev/hda3
Block grace time: 7days; Inode grace time: 7days
Block limits File limits
User used soft hard grace used soft hard grace
----------------------------------------------------------------------
root -- 36 0 0 4 0 0
deneme -- 4 15000 20000 8 0 0
Görüldüğü gibi kullanıcının kotasını belirlemiş olduk. Eger soft ve hard quota bolumu 0 olarak kalırsa kullanıcı sınırsız kotaya sahiptir demektir.
Eğer açılan bütün kullanıcıların ayni kotaya sahip olması isteniyorsa o zaman edquota'nın -p parametresi kullanılabilir.
edquota -p kullanici1 kullanici2
komutu verildiğinde kullanıcı1'in kota bilgileri kullanıcı2'ye kopyalanır
Odin beye yazısından dolayı teşekkür ederiz. "www.acikkaynak.biz"